THE RIFT.OF MEMORY.
Μνημείο Μικρασιατών στη Στυλίδα
"Μνημείο μνήμης και μετάβασης "

ΤΥΠΟΣ ΕΡΓΟΥ
Μνημείο/ Διαμόρφωση περιβάλλοντος χώρου
ΕΤΟΣ
2010
ΚΛΙΜΑΚΑ
285m²
ΤΟΠΟΘΕΣΙΑ
Στυλίδα, Φθιώτιδα
ΣΤΑΔΙΟ ΕΡΓΟΥ
Concept
Οριστική μελέτη
ΠΕΛΑΤΗΣ
Δήμος Στυλ΄΄ίδας
ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΟΥ
Αρχιτεκτονική μελέτη: Χριστίνα Μαϊστρέλη
Σύνταξη προυπ/σμού:
Παναγιώτης Μαρκάκης
ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΕΡΓΟΥ
Ένας τόπος αφιερωμένος στη ζωντανή μνήμη της κοινότητας των Μικρασιατών της Στυλίδας αποτέλεσε το αντικείμενο της μελέτης, έπειτα από αίτημα του Συλλόγου Μικρασιατών και του Δήμου Στυλίδας. Η πρόταση επιδιώκει τη δημιουργία ενός μνημείου που δεν λειτουργεί μόνο ως φορέας ιστορικής αναφοράς, αλλά ως χώρος συλλογικής εμπειρίας, ικανός να ενεργοποιεί τη μνήμη, να αναδεικνύει το πολιτιστικό αποτύπωμα της Μικρασιατικής παρουσίας και να ενσωματώνεται στην καθημερινότητα των κατοίκων ως νέο σημείο αναφοράς.
Η σύνθεση οργανώνεται γύρω από μια ήπια πορεία ανάβασης, η οποία λειτουργεί ως μεταβατική διαδρομή από τον καθημερινό χώρο προς τον χώρο της μνήμης. Η ανάβαση είναι σταδιακή, επιτρέποντας στον επισκέπτη να εισέλθει σε μια συνθήκη περισυλλογής. Κατά μήκος της πορείας διαμορφώνονται δύο διακριτά επίπεδα που λειτουργούν ως χώροι στάσης, παύσης και σιωπής.
Ένα τοιχίο λιτής μνημειακότητας, επενδεδυμένο με σκούρο μάρμαρο, συνοδεύει την πορεία. Οι εσοχές και οι προεξοχές της επιφάνειάς του παραπέμπουν συμβολικά στα δάκρυα και τις απώλειες των ανθρώπων που αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν την πατρίδα τους, μεταφέροντας τη μνήμη από το αφηρημένο στο απτό. Το υλικό, βαρύ και διαχρονικό, ενισχύει την αίσθηση βαρύτητας και ιστορικού φορτίου.
Στο δεύτερο επίπεδο, πάνω σε ένα επίμηκες βάθρο, τοποθετείται το μνημείο–γλυπτό. Η σύνθεσή του διακόπτεται από μια τομή στη γη, η οποία λειτουργεί ως συμβολικό στοιχείο: το χάσμα, τον αποχωρισμό, αλλά και τη μετάβαση των Μικρασιατών από την παλιά πατρίδα στη νέα. Η τομή δεν διαβάζεται μόνο ως τραύμα, αλλά και ως ίχνος μνήμης που παραμένει ενεργό στον χώρο.
Το περιμετρικό στηθαίο του δεύτερου επιπέδου επενδύεται με το ίδιο σκούρο μάρμαρο, λειτουργώντας ταυτόχρονα ως όριο, κάθισμα και τόπος στάσης. Δημιουργείται έτσι ένας χώρος συνάντησης και αλληλεπίδρασης, όπου η μνήμη δεν βιώνεται ατομικά, αλλά συλλογικά. Το μνημείο μετατρέπεται σε ζωντανό τόπο, όπου το παρελθόν συνομιλεί με το παρόν και η ιστορία ενσωματώνεται στη σύγχρονη ζωή της πόλης.
Η πρόταση αντιλαμβάνεται το μνημείο όχι ως απομονωμένο αντικείμενο, αλλά ως χωρική εμπειρία· μια αργή διαδρομή, μια παύση στον χρόνο, ένας τόπος όπου η μνήμη διατηρείται ενεργή μέσα από τη σωματική και συναισθηματική συμμετοχή του επισκέπτη.








